İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Çelebi Mehmet’in Stratejisi

Osmanlı Devleti’ninn ikinci kurucusu sayılan I.Mehmet, çelebi (soylu) ve kirişçi (yunancada genç efendi) isimleriyle de bilinir. Diğer bir ilginç özelliği de ölümü gizlenen ilk Osmanlı padişahı olmasıdır. Fetret Devri’nde uzun süre taht mücadelesi vermiş olan Çelebi Mehmet, tahtı tek başına aldıktan sonra da iç sorunlarla, isyan ve taht mücadeleleriyle uğraşmak zorunda kalmıştır.  Hayatı, divan şiirinin kurucularından Ahmedi’nin “İskendername” adlı eserinde padışahın kendi ağzından anlatılmıştır.

Ahmedi’nin İskenername’si, Büyük İskender’i abıhayat bulmuş olarak anlatan, ayrıca birçok başka hükümdarın da yer aldığı bir mesnevidir.

Amasya sancakbeyi Çelebi Mehmet, Ankara Savaşı kaybedilip Yıldırım Bayezid esir düştüğünde 15 yaşındaydı. Artçı birlik komutanı olarak görev aldığı için az kayıpla savaştan kurtulup Amasya’ya döndü. I.Mehmet’in en büyük avantajlarından biri yanındaki Bayezid Paşaydı.

Ankara Savaşı’nın ardından Timur, Osmanlı şehzadeleri ve eski Anadolu beylerine yarlığ denilen berat verip onları kendine bağladı. Bizans İmparatoru da Osmanlı’ya verdiği haracı Timur’a vermeye başladı. Diğer şehzadelerden farklı olarak Mehmet yarlığ almaya Timur’a gitmeyip Ahmedi’nin eserine göre babasını kurtarmayı denedi. Daha sonra ise Timur’dan saklanmak için sarp dağlara çekildi. Şehzadeler arasında Timur’a karşı gelmiş tek şehzade Mehmet oldu. Mehmet, padişahsız kalmış coğrafyadaki ilk mücadelelerinden itibaren sultan unvanını kullandı.

Fetret Devri’nin başlarında Mehmet’in ilk mücadelesi Timur’dan yarlığ almış yerel beylerle oldu. Kısa sürede eskiden sancakbeyliğini yaptığı bölgeyi hakimiyeti altına aldı. Bu başarısında yerel beylere keyfi uygulamalarına güvenmeyen Amasya’lı düzenli askerlerin desteği önemli rol oynadı. Mücadeleyi kaybeden beyler, Mehmet’i Timur’a şikayet etti. Timur, kızını Mehmet’e vereceğini söyleyip onu yanına çağırdı. Bunun bir tuzak olduğunu fark eden Mehmet ve Bayezid Paşa, Timur’a hediyeler gönderip davete icabet etmedi.

Timur’dan yarlığ alan şehzadelerden Süleyman Çelebi Edirne’de, İsa Çelebi Bursa’da, Musa Çelebi Balıkesir’de padişahlıklarını ilan etmişti. Timur’un Anadolu’dan çekilmeye başladığını öğrenen Mehmet, Musa Çelebi ile birlikte Bursa’yı ele geçirdi. Sultan Mehmet, Bursa’da gümüş sikke bastırdı. Sikkede Timur’un adı da yer aldı. Timur, 1 veya 2 yıl sonra Çin Seferi’ne gitmekteyken öldü (1405).

Mehmet, Musa ve Süleyman arasındaki mücadele uzun süre devam etti. Mehmet’le anlaşan Musa Çelebi, Edirne’ye gidip Süleyman’ı yendi. Ancak anlaşmayı bozup kendini padişah ilan etti. En son Musa Çelebi’yi yenen Sultan Mehmet, tek başına tahtın sahibi oldu.

Fetret Devri’nden sonra da iç karışıklık ve mücadeleler devam etti. Anadolu beylerini isyana teşfik eden Cüneyd’le mücadele uzun bir süre aldı. 1416’da Şeyh Bedrettin İsyanı baş gösterdi. Moğolların serbest bıraktığı şehzade Mustafa ise Bizans’ın desteğini alıp Sultan Mehmet’e savaş açtı. Sultan’a karşı başarısız olan şehzade Msutafa, Bizans’a teslim oldu. Böylece Bizans’ın elinde taht mücadelesi için salıverebileceği bir koz geçmiş oldu. Bizans İmparatoru, Mustafa’yı serbest bırakmamak karşısında yıllık vergi ve Sultan Mehmet’in iki oğlunu rehine olarak istedi.

Sultan Mehmet’in hasta geçirdiği son dönemde önce şehzade Mustafa’nın öldüğü, Bizans’ın elindekinin ise düzmece Mustafa olduğu dedikodusu Anadolu’da yayıldı. Sultan’ın ölümünden sonra da veliaht 2.Murat, kardeşlerini Bizans’a vermeyi reddetti. Böylece, hanedanlığın devamı üzerindeki en büyük tehlikeler atlatılmış oldu.

İlk yorum yapan siz olun

    Bir Cevap Yazın